{"id":507,"date":"2026-09-09T16:35:00","date_gmt":"2026-09-09T15:35:00","guid":{"rendered":"https:\/\/vortaro.net\/blogo\/?p=507"},"modified":"2026-09-09T16:35:00","modified_gmt":"2026-09-09T15:35:00","slug":"la-sufiksoj-ac-kaj-ed","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vortaro.net\/blogo\/?p=507","title":{"rendered":"La sufiksoj -ac- kaj -ed-"},"content":{"rendered":"\n<p>Kiam ni komencis la laboron pri la estonta versio de PIV, tiu versio, kiu nun estas legebla \u0109e la adreso <a href=\"https:\/\/testo.vortaro.net\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">testo.vortaro.net<\/a>, ni interalie forigis la botanikan sufikson \u201c-ac-\u201d kaj la zoologian sufikson \u201c-ed-\u201d, kiuj amba\u016d formas nomojn de taksonomiaj familioj. Ni faris tion, \u0109ar ni taksis, ke ne vere temas pri memstara Esperanta vortfarado, sed pri simpla transpreno de internaciaj radikoj el la scienclatina faka terminologio. En la latinaj formoj temas pri la sufiksoj \u201c-acea\u201d kaj \u201c-idae&#8221; respektive.<\/p>\n\n\n\n<p>La koncernajn terminojn ni retenis, sed prezentis ilin kiel unuradikajn vortojn.<\/p>\n\n\n\n<p>Sed unu el la legantoj de la testa versio kontribuis per raporto, en kiu li instigis nin rekonsideri tiun temon. Tion mi faris, kaj post pli profunda studado kaj diskutado de tiuj vortoj, ni konkludis, ke tamen tiuj vortoj povas tute bone esti analizitaj kiel efektivaj sufiksaj deriva\u0135oj en Esperanto.<\/p>\n\n\n\n<p>Sekve mi \u0135us realdonis tiujn du sufiksojn, kaj taskigis al unu el niaj teamanoj, la t.n. roboto (pitona programeto), \u015dan\u011di \u0109iujn tiujn vortojn en deriva\u0135ojn.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/testo.vortaro.net\/index.html#ac_kd\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/testo.vortaro.net\/index.html#ac_kd\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Jen la artikolo pri \u201c-ac-\u201d<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/testo.vortaro.net\/index.html#ed_kd\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Jen la artikolo pri \u201c-ed-\u201d<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Tiajn vortojn oni formas el la t.n. <a href=\"https:\/\/testo.vortaro.net\/index.html#tipgenro_kd\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">tipgenro<\/a> de la koncerna familio. Ekz. la tipgenro de la familio \u201c<em>Cricetidae<\/em>\u201d estas la genro \u201cCricetus\u201d. Tio estas en Esperanto \u201chamstro\u201d. Sekve la Esperanta vorto por tiu zoologia familio nun estas \u201chamstredoj\u201d en la testa versio de PIV. Ni tamen registris \u011din en singulara formo, \u201c<a href=\"https:\/\/testo.vortaro.net\/index.html#hamstredo_kd\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">hamstredo<\/a>\u201d. \u0108iu ano tiu tiu familio estas hamstredo, kaj la familio estas \u201chamstredoj\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015cajnas al ni, ke anta\u016daj PIV-oj hezitis krei tiajn familivortojn per \u201c-ac-\u201d a\u016d \u201c-ed-\u201d, se tio rezultigus nomon, kiu tute ne similas al la responda scienclatina vorto. Tial en anta\u016daj PIV-oj tute ne aperas la vorto \u201chamstredo(j)&#8221;, nek kiel unuradika vorto, nek kiel deriva\u0135o, supozeble \u0109ar \u201chamstredoj\u201d tute ne similas al \u201cCricetidae\u201d. Ni tamen decidis uzi tiujn du sufiksojn tute sisteme kaj skemisme.<\/p>\n\n\n\n<p>Ankora\u016d restas kelkaj tiaj vortoj por prilaborado permana, \u0109ar ili estis iom tro komplikitaj por nia roboto.<\/p>\n\n\n\n<p>Espereble la nova aliro al tiaj vortoj pla\u0109os al la uzantoj de la vortaro.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kiam ni komencis la laboron pri la estonta versio de PIV, tiu versio, kiu nun estas legebla \u0109e la adreso testo.vortaro.net, ni interalie forigis la botanikan sufikson \u201c-ac-\u201d kaj la zoologian sufikson \u201c-ed-\u201d, kiuj amba\u016d formas nomojn de taksonomiaj familioj. Ni faris tion, \u0109ar ni taksis, ke ne vere temas pri memstara Esperanta vortfarado, sed [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vortaro.net\/blogo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/507"}],"collection":[{"href":"https:\/\/vortaro.net\/blogo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vortaro.net\/blogo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vortaro.net\/blogo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vortaro.net\/blogo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=507"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/vortaro.net\/blogo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/507\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":509,"href":"https:\/\/vortaro.net\/blogo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/507\/revisions\/509"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vortaro.net\/blogo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vortaro.net\/blogo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vortaro.net\/blogo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}